Bật mí bí quyết học tập thành công khi du học Đức

Mình nhớ lại khoảng thời gian này bốn năm khi bây giờ mình đang quay trở lại vai trò là một cậu tân sinh viên. Cảm giác thì vẫn quen thuộc, háo hức đến trường, gặp bạn bè mới hoặc như là sẽ có các anh chị khóa trên nào đó sẽ xuống thăm hỏi và giúp đỡ các em khóa mới. Nhưng thực tế không phải vậy, vừa với bước vào kì học đầu tiên, mình phải ngay lập tức bắt nhịp với kiến thức mới, không những thế mà còn phải chăm chỉ theo dõi rất nhiều các thông báo từ khoa để không bỏ xót bất kì điều gì quan trọng như đăng kí môn học, đăng kí lịch thi, tham gia Seminar. Không có ai đứng ra điều phối, hay sắp xếp tổ chức thông tin gì cho mình cả, mà hoàn toàn phải làm việc độc lập, tự cân đối chi phí ăn ở du học tại Đức sắp xếp lịch học sao cho phù hợp với lịch cá nhân. Mọi cuộc vui của kì học đầu vẫn đang diễn ra, nhưng có lẽ vì một vài lí do cá nhân mà mình không tham gia. Mình cũng rất tiếc vì điều đó, vì mình đang đánh mất cơ hội để giao lưu với các bạn trong lớp. Thế nên, ở bài viết này mình muốn vừa tổng kết lại những gì mình đã làm, vừa là chia sẻ trải nghiệm cá nhân cho các em khóa sau cũng sắp nhập học ở nước Đức.

study-in-spain

Thông tin ban đầu

Thông thường các trường đại học ở Đức đều tuyển sinh cả hai kì học là kì mùa hè và kì mùa đông, nhưng có một số ngành học chỉ bắt đầu vào kì đông, nên mình tạm tổng kết kì đông sẽ là kì học chính ở nước Đức. Về chọn ngành học ở Đức bạn có thể xem thêm bài viết này. Sau khi đã có giấy báo nhập học, có những bạn phải bước vào giai đoạn lựa chọn trường học. Lựa chọn này đa số phụ thuộc vào những yếu tố như mức sống thành phố đó ra sao, xin kí túc xá có dễ không, thị trường việc làm có tốt không, rồi đi lại có tiện không, có cơ hội xin được học bổng du học Đức ở trường đó không v.v. Ngay sau khi quyết định được trường học thì vấn đề tìm nhà ở sẽ xuất hiện. Thành phố lớn có ít nhà để lựa chọn mà giá cả vô cùng đắt đỏ, nếu muốn xin vào kí túc xá thì phải chờ đợi rất lâu mới có nhà. Có thể nói tìm được nhà ở thì mọi vấn đề kéo theo cũng sẽ được giải quyết êm đẹp. Ngược lại ở thành phố nhỏ thì dễ tìm nhà, thậm chí còn tìm được nhà đẹp giá rẻ nhưng không được tiện nghi như ở thành phố, mình ví dụ về dịch vụ ở thư viện. Thư viện ở các thành phố lớn cung cấp rất nhiều đầu sách, không chỉ vậy mà họ còn tổ chức cả những buổi giao lưu bạn đọc với tác giả sách mới, hay những chương trình văn hóa bổ ích khác, mà gần như ở các thành phố nhỏ họ không có nhiều kinh phí để tổ chức, việc này cũng dễ hiểu bởi phí sử dụng thư viện ở thành phố lớn đắt gấp 2 hoặc 3 lần so với của thành phố nhỏ. Tuy nhiên, nếu bạn biết kết hợp tiết kiệm chi phí và đi làm thêm thì cũng có các bạn du học sinh nói tiết kiệm được tới mức gần như là đi du học Đức miễn phí. Như vậy có thể thấy, cuộc sống ở thành phố lớn khá đa dạng, hấp dẫn và tiện nghi, nhưng đi kèm với mặt tốt cũng tồn tại không ít những mặt không tốt, ví dụ như: tham gia giao thông buổi sáng, hay giờ tan tầm buổi chiều tốn rất nhiều thời gian do tắc đường, do đông người, đi siêu thị mua đồ lúc nào cũng phải xếp hàng rất lâu tới lượt tính tiền v.v.

Quay trở lại chuyện học tập trên trường, đa số các bạn du học sinh mới vào kì đầu tiên đều bị sốc tinh thần do có quá nhiều hoạt động đang diễn ra, không làm quen được với các bạn mới mà đồng thời các môn học quan trọng cũng bắt đầu.

Làm thế nào để làm quen với bạn Đức?

Bản thân mình là người hơi yếu trong việc làm quen và kết bạn trong những hoàn cảnh đầu tiên. Hậu quả là mình bị trầm cảm mỗi khi về nhà vì thấy không khí đi học trên lớp quá ngột ngạt, mình không nói chuyện với ai và chỉ như vậy đến tận lúc về nhà. Lúc đó mình cũng bi quan lắm, không biết liệu những tháng ngày học đại học như vậy có ổn không. Mình bắt đầu suy nghĩ và tìm ra giải pháp. Thật ra mà nói nếu đặt địa vị các bạn vào các bạn Đức, thì bạn hoàn toàn có thể hiểu vì sao họ ngại giao tiếp với các bạn sinh viên quốc tế như mình. Tiếng Đức kém hơn, chủ đề small-talk hết sức hạn chế, chính là những điểm trở ngại của sinh viên Việt Nam mình. Mình bắt đầu dùng đề tài đi học ở trên lớp để bắt đầu nói chuyện với các bạn ấy. Việc đó cũng không hiệu quả cho lắm nhưng chí ít là mình đang cố gắng thể hiện rằng mình rất muốn giao tiếp với các bạn. Khoảng hơn một tháng đầu tiên các môn học đều chia ra các nhóm học tập riêng, như vậy là mình có cơ hội để trao đổi nhóm nhỏ với các bạn ấy. Tùy ngành học mà việc trao đổi nhóm có thể nhiều ít khác nhau, đặc biết là với ngành y dược ở Đức thì ít hoạt động nhóm hơn. Chính giai đoạn này đã vô hình giúp mình mở lòng nói chuyện với các bạn Đức nhiều hơn. Nói thật lòng là cũng may mắn khi mình học tập ở đại học ứng dụng. Nếu mình học ở Uni chắc là chẳng bao giờ có bạn đâu vì bản thân mình là người khá khó tiếp cận với người lạ ở bước đầu tiên, mà các bạn Đức cũng giống y hệt mình. Như vậy sự vô tình phải làm việc nhóm là cơ hội để mình có thể kết bạn. Ngoài ra khi đi học, các bạn chịu khó phát biểu sẽ được các bạn khác chú ý và nhớ đến mình, điểm này là chất liệu cho các cuộc hội thoại về sau đó. Mình muốn ví dụ thế này, khi mình giới thiệu mình đến từ Việt Nam ngay ở lúc cuối giờ có một bạn chạy lại mình hỏi: Cậu ở Việt Nam hả? Rồi blabla rằng bạn đó và gia đình hè vừa rồi cũng đi du lịch ở Việt Nam chỗ này chỗ kia, mình cũng tung hứng theo. Chính cuộc trao đổi đó đã gợi ý cho mình rằng: À, khi bắt chuyện với các bạn Đức bạn hoàn toàn có thể nói một điều vu vơ nào đó mà liên quan đến người bạn mà bạn định nói chuyện. Họ rất sẵn sàng giao tiếp với bạn khi bạn chủ động.

NHƯ VẬY BÀI HỌC RÚT RA LÀ, MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP CŨNG LÀ NHÂN TỐ ĐÓNG GÓP VÀO QUÁ TRÌNH KẾT BẠN CỦA BẠN, NGOÀI RA SỰ CHỦ ĐỘNG TRONG GIAO TIẾP CŨNG SẼ GIÚP BẠN CÓ THỂ KẾT BẠN DỄ DÀNG HƠN.

Có một cách nữa là tham gia vào các buổi Party đầu năm của khoa, tuy nhiên mình là người ngại giao tiếp đám đông nên không chọn phương thức này để kết bạn.

Như đã giới thiệu bên trên, mình theo học ở Hochschule, chứ không phải Uni, nên các buổi Vorlesung ít hơn số buổi mình thuyết trình và làm bài tập, chính vì thế việc lên lớp vô cùng quan trọng, nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập mà còn giúp mình cập nhật các thông tin từ thầy cô. Chắc chắn rằng các trường đại học ở Đức đều trang bị hệ thống ILIAS, là một nền tảng giao tiếp trong học tập online giữa giảng viên và sinh viên nên các thông tin cũng đều được công khai ở đây. Tuy nhiên có những loại thông tin mà không nhất thiết giảng viên phải công bố lên, chẳng hạn như họ đang muốn tuyển hỗ trợ viên trong các dự án đang thực hiện của họ. Nói vậy để thấy các bạn đi học đầy đủ đã thu thập được nhiều cơ hội hơn là ngồi ở nhà học mình. Thứ nữa, mình rất thích học ngôn ngữ Đức nên kéo theo mình lại thích đi học, mặc dù những ngày đầu tiên lên lớp mình chỉ tập trung nghe được khoảng 50 – 60% những gì giảng viên nói. Tiếng Đức của mình không trội về mặt ngữ pháp, nhưng bù lại do chịu khó nghe và sửa lại phát âm nên mình nói gì các bạn Đức đều bắt được từ, và thậm chí có những giảng viên cũng dành lời khen ngợi cho mình, mặc dù ngữ pháp của mình dở tệ. Mình kể chuyện đó để nói rằng, khi một bạn sinh viên châu Á đi học một phần đã trở thành điểm đặc biệt trong lớp rồi, nếu bạn chịu khó phát biểu trong bài giảng rất có thể sẽ nhận được sự chú ý của giảng viên. Đó là điểm lợi thế mà có thể trong tương lai bạn sẽ dễ trao đổi với giảng viên hơn vì họ đã biết bạn là ai.

Cách thức học tập cho kỳ đầu tiên ở Đức

Về nội dung chương trình học, có lẽ mình chỉ chia sẻ những gì từ bản thân mình chứ không khái quát chung được. Mình học chuyên ngành Logistik định hướng quản lý chứ không thiên về kĩ thuật nên các môn học chung của kinh tế cũng có, mà đặc thù cũng nhiều. Chẳng hạn ở kỳ này mình học BWL, Quantitative Methoden, Grundlagen Logistik, Business English, Rechnungswesen và Projektmanagement. Với đa số sinh viên Việt Nam thì có thể Toán là môn lợi thế, nhưng thực tế không phải vậy. Cách thức tiếp cận môn toán ở đây mang tính áp dụng vào thực tế nghĩa là Toán Kinh Tế. Như vậy việc tính ra kết quả không quan trọng bằng phương pháp giải quyết một bài toán kinh tế. Mới đầu mình thấy học rất dễ, nhưng càng học càng phát hiện ra rằng để vận dụng vào mô hình của một bài toán kinh tế không hề đơn giản. Mặc dù nó vẫn rất trừu tượng và không hẳn là thực tế, nhưng phương pháp để tư duy lúc nào cũng vẫn hiệu quả, chứ nếu mà nó y hệt thực tế thì chắc các thầy giảng viên ra ngoài làm doanh nghiệp hết cho nhiều tiền. Chính cái phương pháp tư duy đó là điểm nổi bật để so sánh sinh viên Việt Nam và sinh viên Đức. Các bạn Đức rất chịu khó đặt câu hỏi, nhất là sinh viên Đức ngành quan hệ quốc tế, còn mình vẫn giữ vững quan điểm ngồi im lắng nghe. Cái gì biết thì phát biểu, không là ngồi im đến cuối giờ rồi cất sách vở đi về. Bản thân mình nhận thấy cách học của mình có vấn đề, nhưng rất khó để có thể thay đổi ngay lập tức trong thời gian đầu. Các bạn hãy cố gắng cởi bỏ sự e ngại của mình để sẵn sàng hỏi giảng viên những gì bạn chưa hiểu, có thể như thế bạn sẽ đỡ mất nhiều thời gian về nhà nghiên cứu lại, cộng thêm không có bạn đồng hành trên lớp sẽ cảm thấy thiếu động lực để lý giải vấn đề cặn kẽ. Những phương pháp này chắc chắn là những bước đi căn bản thay đổi giá trị bản thân bạn, nó chính là mấu chốt giúp bạn hòa nhập vào môi trường làm việc của người Đức, nếu như trong tương lai các bạn muốn ở lại Đức để làm việc.

Như đã kể, mình là người rất thích học tiếng Đức, chính vì vậy mà mình luôn dành thời gian trống để tham gia các Seminar của trường. Các Seminar này đều được sắp xếp tổ chức theo lịch của nhà trường có ở Website trường. Bạn hoàn toàn có thể thay thế điểm của Seminar cho bảng điểm tổng kết cuối kì của mình nếu muốn. Quy định này của mỗi trường mỗi khác, thế nên điều mình quan trọng hơn với mình là nội dung Seminar. Hình thức học tập này ở Đức rất hay chỉ cho phép một nhóm nhỏ các bạn sinh viên đã đăng kí tương tác với giảng viên, nội dung Seminar có thể là học một Ngoại Ngữ mới, luyện tập kĩ năng mềm, giới thiệu các công trình nghiên cứu … Vì chỉ giới hạn trong một nhóm nhỏ nên bạn thoải mái đóng góp ý kiến của mình nếu muốn, bởi khi làm việc trong nhóm nhỏ bạn sẽ bớt ngại ngùng hơn để chia sẻ quan điểm của bản thân. Đây là cơ hội để rèn luyện tiếng Đức (cả nghe, nói, đọc, viết), thu nạp kiến thức mới, và cải thiện điểm số. Có thể nói mình cải thiện được tiếng Đức khá nhiều khi tích thực tham gia các buổi Seminar kiểu này, tiếc rằng do quỹ thời gian trong ngày có hạn chứ nếu không chắc mình chỉ đi học Seminar thôi. Ngoài ra bạn có thể viết những kĩ năng vào hồ sơ xin việc ở Đức trong tương lai.

KHI ĐÃ TRỞ THÀNH SINH VIÊN QUỐC TẾ, MỌI CƠ HỘI NHỎ NHẤT CÁC BẠN ĐỀU PHẢI NẮM BẮT VÀ CỐ GẮNG LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ CÂN NHẮC XEM NÓ CÓ LỢI NHƯ THẾ NÀO CHO TƯƠNG LAI CỦA MÌNH. ĐÂY LÀ LỜI KHUYÊN CHÂN THÀNH CỦA MÌNH VỚI CÁC EM KHÓA SAU.

Mặc dù mới bắt đầu học từ kì đầu tiên, mình nhìn thấy có rất nhiều thử thách đang chờ ở trước, nhưng cũng có rất nhiều cơ hội tốt đang mở ra, nên mình vẫn luôn lạc quan với mọi thứ. Nước Đức đã tạo ra môi trường học tập hết sức thuận lợi cho các bạn sinh viên quốc tế, ví dụ như từ việc học ngoại ngữ đến kiến thức chuyên môn, cho đến kĩ năng giao tiếp, cho nên các bạn hãy cố gắng tận dụng nhiều nhất những cơ hội này nếu có thể. Học tập ở nước Đức tuy vất vả và tốn kém tuy nhưng bù lại bạn sẽ nhận được những giá trị xứng đáng nếu bạn biết tận dụng mọi thứ. Chỉ cần trang bị một tinh thần cầu tiến trong học tập, chắc chắn bạn sẽ thấy sảng khoái khi được đi học ở đây. Cố gắng nhé các bạn!

Tác giả bài viết: Vũ Mạnh Hùng

Từ khóa:   ·